..ອາເມຣິກາ ລົງໂທດ ຕວັກກີ..

235 27 ສ.ຫ. 2018 ນານາສາລະ

    ຂໍ້​ຂັດ​ແຍ່ງ​ລະ­ຫວ່າງ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ ແລະ ຕວັກ​ກີ ເຊິ່ງ​ພວມ​ເຄັ່ງ​ຕຶງ​ໃນ​ຂະ­ນະ​ນີ້ ເບິ່ງ​ຄື​ວ່າ​ຈະ​ຫາ​ທາງ​ອອກ​ທີ່​ສວຍ​ງາມ​ບໍ່​ໄດ້​ອີກ​ແລ້ວ.

    ອີງ​ຕາມ​ແຫຼ່ງ​ຂ່າວ​ຈາກ​ຕ່າງ­ປະ­ເທດ​ໃຫ້​ຮູ້​ວ່າ: ໃນ​ວັນ​ທີ 1 ສິງ­ຫາ​ແລ້ວ­ນີ້ ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ ໄດ້​ປະ­ກາດ​ຄຳ​ສັ່ງ​ລົງ­ໂທດ​ເຈົ້າ​ໜ້າ­ທີ່​ສອງ​ຄົນ​ຂອງ​ຕວັກ​ກີ ເຊິ່ງ​ແມ່ນ​ລັດ­ຖະ­ມົນ­ຕີ​ກະ­ຊວງ​ຍຸ­ຕິ​ທຳ ແລະ ລັດ­ຖະ­ມົນ­ຕີ​ກະ­ຊວງ​ພາຍ​ໃນ ຍ້ອນ​ມີ​ສ່ວນ​ກ່ຽວ­ຂ້ອງ​ໃນ​ການ​ພິ­ພາກ­ສາ​ຄຸນ​ພໍ່​ຊາວ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ Andrew Brunson ທີ່​ຖືກ​ກັກ​ຕົວ​ເມື່ອ​ສອງ​ປີ​ທີ່​ແລ້ວ ໃນ​ຂໍ້​ຫາ ກໍ່​ການ​ຮ້າຍ ແລະ ໂຈລະ​ກຳ ໂດຍ​ເຂົາ​ມີ​ສ່ວນ​ພົວ­ພັນ​ກັບ​ຂະ​ບວນ​ການ​ລັດ­ຖະ­ປະ­ຫານ ໃນ​ວັນ​ທີ 15 ກໍ­ລະ­ກົດ 2016 ເຊິ່ງ​ລັດ­ຖະ­ບານ​ຕວັກ​ກີ ກ່າວ​ວ່າ ການ​ລັດ­ຖະ­ປະ­ຫານ​ຂອງ​ນາຍ​ທະ­ຫານ​ຄັ້ງ​ນັ້ນ ມີ​ກອງ­ທັບ​ສະ­ຫະ­ລັດ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ​ໜູນ​ຫຼັງ Brunson ຖືກ​ຂັງ​ຄຸກ​ສອງ​ປີ ແລະ ຂະ­ນະ​ນີ້​ຖືກ​ກັກ​ບໍ­ລິ­ເວນ​ພາຍ​ໃນ​ເຮືອນ​ພັກ ແລະ ເຂົາ​ກໍ່​ຖືກ​ປະ­ຕິ­ເສດ​ການ​ອຸ­ທອນ​ຈາກ​ສານ​ເມືອງ​ອິ​ສະ​ມີ​ຂອງ​ຕວັກ​ກີ ເມື່ອ​ວັນ​ພຸດ​ທີ 15 ສິງ­ຫາ​ນີ້​ເອງ.

    ວິ­ທະ­ຍຸ​ກະ­ຈາຍ­ສຽງ​ຫວຽດ­ນາມ (VOVWORLD) ສະ­ບັບ​ອອນ​ລາຍ ລົງ​ວັນ​ທີ 16 ສິງ­ຫາ 2018 ໄດ້​ມີ​ບົດ​ໃນ​ຫົວ­ຂໍ້: “..ການ​ພົວ­ພັນ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ-ຕວັກ​ກີ ຍັງ​ເຄັ່ງ​ຕຶງ​ຢູ່...” ມີ​ບາງ​ຈຸດ​ກ່າວ​ວ່າ:

    ...ຫາງ​ສຽງ​ຄິດ​ວ່າ ວໍ​ຊິງ​ຕັນ ຈະ​ຢຸດ­ຕິ​ການ​ລົງ­ໂທດ ພາຍ­ຫຼັງ​ອອກ​ຄຳ​ສັ່ງ​ລົງ­ໂທດ (ໃນ​ວັນ​ທີ 1/8) ແນ­ໃສ່​ເຈົ້າ​ໜ້າ­ທີ່ 2 ຄົນ​ຂອງ​ຕວັກ​ກີ ເຊິ່ງ​ແມ່ນ​ທ່ານ​ລັດ­ຖະ­ມົນ­ຕີ​ກະ­ຊວງ​ຍຸ­ຕິ​ທຳ Abdulhamit Gul ແລະ ທ່ານ​ລັດ­ຖະ­ມົນ­ຕີ​ກະ­ຊວງ​ພາຍ​ໃນ Suteyman Soylu ຍ້ອນ​ມີ​ສ່ວນ​ກ່ຽວ­ຂ້ອງ​ເຖິງ​ການ​ພິ­ພາກ­ສາ​ຄຸນ​ພໍ່​ຊາວ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ Andrew Brunson ທີ່​ຖືກ​ກ່າວ​ຫາ​ວ່າ​ເປັນ​ອາ​ຊະ​ຍາ​ກຳ​ກໍ່​ການ​ຮ້າຍ ແລະ ເປັນ​ນັກ​ສືບ ເຖິງ​ຢ່າງ­ໃດ​ກໍ່​ຕາມ 2 ອາ­ທິດ​ຕໍ່​ມາ ທ່ານ​ປະ­ທາ­ນາ­ທິ­ບໍ­ດີ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ Donald Trump ໄດ້​ອອກ​ຄຳ​ຕັດ­ສິນ​ຈະ​ເພີ່ມ​ລະ­ດັບ ຈັດ​ວາງ​ອັດ­ຕາ​ພາ­ສີ​ຂຶ້ນ​ທົບ​ສອງ​ເທົ່າ​ສຳ­ລັບ​ບັນ­ດາ​ຜະ­ລິດ​ຕະ​ພັນ​ອາ​ລູ​ມິ​ນຽມ ແລະ ເຫຼັກ​ກ້າ ທີ່​ນຳ​ເຂົ້າ​ຈາກ​ຕວັກ​ກີ ຄຳ​ຕັດ­ສິນ​ໃໝ່​ຂອງ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ ໄດ້​ເຮັດ​ໃຫ້​ຕະ­ຫຼາດ​ການ​ເງິນ​ຂອງ​ຕວັກ​ກີ ຖືກ​ຜົນ​ສະ­ທ້ອນ​ຢ່າງ​ແຮງ ແລະ ເງິນ Lira ຖືກ​ຫຼຸດ​ຄ່າ​ນັບ​ມື້ ນັບ​ຫຼາຍ​ພາຍ­ຫຼັງ​ໄດ້​ຫຼຸດ​ລົງ​ເຖິງ 30% ນັບ​ແຕ່​ຕົ້ນ​ປີ 2018 ເລື່ອງ​ອັດ­ຕາ​ເສຍ​ພາ­ສີ ໂດຍ​ທ່ານ Donald Trump ຕົກ­ລົງ​ຈັດ​ວາງ​ນັ້ນ ອາດ​ຈະ​ບໍ່​ພາ­ໃຫ້​ຕວກ​ກີ ປະ­ສົບ​ກັບ​ຄວາມ​ຫຍຸ້ງ­ຍາກ​ເຖິງ​ຂະ­ໜາດ​ນັ້ນ ຖ້າ​ຫາ​ກວ່າ​ປະ­ເທດ​ນີ້​ບໍ່​ປະ­ສົບ​ກັບ​ຄວາມ​ຫຍຸ້ງ­ຍາກ​ດ້ານ​ເສດ­ຖະ­ກິດ ດັ່ງ­ນັ້ນ ການ​ຕັດ­ສິນ​ຂອງ​ວໍ​ຊິງ​ຕັນ ຍິ່ງ​ເຮັດ​ໃຫ້​ຕວັກ​ກີ ພວມ​ຫຍຸ້ງ­ຍາກ​ຢູ່​ແລ້ວ ຍິ່ງ​ຈະ​ຫຍຸ້ງ­ຍາກ​ກວ່າ​ອີກ ແລະ ທ່ານ Donald Trump ຄື​ວ່າ​ພວມ​ມຸ່ງ​ໄປ​ເຖິງ​ການ​ຄອບ​ງຳ ຕວັກ​ກີ ດ້ວຍ​ກຳ­ລັງ​ແຮງ​ດ້ານ​ເສດ­ຖະ­ກິດ ບໍ່​ພຽງ​ແຕ່​ເທົ່າ​ນັ້ນ ຕົ້ນ​ອາ­ທິດ​ຜ່ານ​ມາ ທ່ານ​ປະ­ທາ­ນາ­ທິ­ບໍ­ດີ Donald Trump ກໍ່​ໄດ້​ເຊັນ​ປະ­ກາດ​ໃຊ້​ກົດ­ໝາຍ​ວ່າ​ດ້ວຍ​ງົບ­ປະ­ມານ​ປ້ອງ​ກັນ​ປະ­ເທດ​ຂອງ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ ປີ 2019 ໃນ​ນັ້ນ ສະ­ກັດ​ກັ້ນ​ເລື່ອງ​ມອບ​ເຮືອ­ບິນ F-35 ລຳ​ຕ່າງໆ​ໃຫ້​ຕວັກ​ກີ.

    ໂດຍ​ບໍ່​ເຄົາ­ລົບ​ຕໍ່​ການ​ປະ­ພຶດ​ຂອງ​ສຳ­ພັນ​ທະ​ມິດ ໃນ​ກຸ່ມ NAYP ຕວັກ​ກີ ຖື​ການ​ຕັດ­ສິນ​ຈັດ​ວາງ​ອັດ­ຕາ​ພາ­ສີ​ຂອງ​ວໍ​ຊິງ​ຕັນ ແມ່ນ​ການ​ໃຊ້​ກ່ຳ​ປັ້ນ​ຕີ​ຫຼັງ​ແມ່ນ​ການ​ກະ­ທຳ​ບຸກ​ໂຈມ​ຕີ​ທີ່​ມີ​ເຈດ​ຕະ​ນາ​ຂອງ​ອຳ­ນາດ​ການ​ປົກ­ຄອງ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ ເລັ່ງ​ໃສ່​ພື້ນ­ຖານ​ເສດ­ຖະ­ກິດ​ໂດຍ​ຕວັກ​ກີ ກໍ່​ໂຕ້​ຕອບ​ຄືນ​ດ້ວຍ​ວິ­ທີ ເພີ່ມ​ອັດ­ຕາ​ພາ­ສີ​ສຳ­ລັບ​ບາງ​ປະ­ເພດ​ສິນ­ຄ້າ​ທີ່​ນຳ​ເຂົ້າ​ຈາກ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ​ຢ່າງ​ແຮງ ຄື: ຍົກ​ລະ­ດັບ​ຈັດ​ວາງ​ອັດ­ຕາ​ພາ­ສີ​ສຳ­ລັບ​ລົດ­ເມ ທີ່​ນຳ​ເຂົ້າ​ຈາກ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ ເພີ່ມ​ຂຶ້ນ​ເຖິງ 120% ສຳ­ລັບ​ຜະ­ລິດ​ຕະ​ພັນ​ປະ­ເພດ​ນ້ຳ​ດື່ມ​ມີ​ແກັສ​ເພີ່ມ​ຂຶ້ນ​ເຖິງ 140% ແລະ ຢາ­ສູບ​ເພີ່ມ​ຂຶ້ນ​ເຖິງ 60% ນອກ­ຈາກ​ນັ້ນ ຕວັກ​ກີ ກໍ່​ຍັງ​ເພີ່ມ​ອັດ­ຕາ​ພາ­ສີ​ສຳ­ລັບ​ບາງ​ປະ­ເພດ​ສິນ­ຄ້າ​ອື່ນ ເຊິ່ງ​ລວມ​ມີ​ເຄື່ອງ​ສຳ­ອາງ ເຂົ້າ­ສານ ແລະ ຖ່ານ​ຫີນ ນອກ­ຈາກ​ນັ້ນ ຕວັກ​ກີ ຍັງ​ຈະ​ເພີ່ມ​ອັດ­ຕາ​ພາ­ສີ​ສຳ­ລັບ​ສິນ­ຄ້າ​ທີ່​ນຳ​ເຂົ້າ​ຈາກ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ​ອີກ ໃນ​ມູນ​ຄ່າ 533 ລ້ານ​ໂດ​ລາ.

    ຂໍ້​ຂັດ​ແຍ່ງ​ສອງ​ປະ­ເທດ​ນີ້​ບານ​ປາຍ​ເຖິງ​ສະ­ຖາ­ນະ​ການ​ຂອງ​ໂລກ ດ້ວຍ​ວ່າ ຕວັກ​ກີ ເປັນ​ສະ­ມາ­ຊິກ​ຂອງ​ກຸ່ມ​ນາ​ໂຕ ນັບ​ແຕ່​ມື້​ອົງ­ການ​ນີ້​ສ້າງ­ຕັ້ງ​ຂຶ້ນ ແລະ ຕວັກ​ກີ ກໍ່​ແມ່ນ​ປະ­ເທດ​ໜຶ່ງ​ທີ່ EU ຕ້ອງ­ການ​ໃຫ້​ເປັນ​ສະ­ມາ­ຊິກ ຜ່ານ​ມາ NATO ໄດ້​ເພິ່ງ​ພາ ຕວັກ​ກີ ດ້ານ​ຄວາມ​ໝັ້ນ­ຄົງ ໃຊ້​ເປັນ​ຖານ​ທັບ​ເຊື່ອມ​ກັບ​ຕາ­ເວັນ​ອອກ​ກາງ ທັງ​ເປັນ​ການ​ສົ່ງ​ບຳ­ລຸງ​ກຳ­ລັງ​ຕື່ມ​ນ້ຳ­ມັນ​ຂອງ​ເຮືອ­ບິນ​ສູ້​ຮົບ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ ແລະ ໃນ​ການ​ປະ­ຕິ­ບັດ​ການ​ສົງ­ຄາມ​ອ່າວ​ເປີ​ເຊຍ ທີ່​ໄປ​ປາບ​ຊັດ​ດຳ ຮຸນ​ເຊນ ເມື່ອ​ປີ 1990 ສົງ­ຄາມ​ປາບ​ກຸ່ມ​ອັນ​ກໍ​ອີ​ດະ ລວມ​ທັງ ອຸ​ຊາ​ມາ ບິນ​ລາ​ເດັນ ໃນ​ອາ​ຟະ​ກາ​ນິດ​ສະ­ຖານ ສົງ­ຄາມ​ປາບ​ກຸ່ມ Isis.

    ອີງ​ຕາມ​ແຫຼ່ງ​ຂ່າວ​ຈາກ​ຕ່າງ­ປະ­ເທດ​ໃຫ້​ຮູ້​ຕື່ມ​ວ່າ: ປະ­ທາ­ນາ­ທິ­ບໍ­ດີ ເອີ​ໂດ​ກັນ (Erdogan) ຂອງ ຕວັກ​ກີ ຖະ­ແຫຼງ​ວ່າ: ດ້ານ​ໜຶ່ງ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ ຖື​ເຮົາ​ເປັນ​ຫຸ້ນ​ສ່ວນ​ຍຸດ​ທະ​ສາດ (Strategic Partner) ແຕ່​ອີກ​ດ້ານ​ໜຶ່ງ​ຜັດ​ໃຊ້​ປືນ​ຍິງ​ມາ​ໃສ່​ຕີນ​ເຮົາ ຈະ​ເປັນ​ຫຸ້ນ​ສ່ວນ​ຍຸດ​ທະ​ສາດ​ໄດ້​ຢ່າງ­ໃດ?.

    ສິ່ງ​ທີ່​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ​ກົດ​ດັນ​ຕວັກ​ກີ ດ້ານ​ເສດ­ຖະ­ກິດ ກໍ່​ເພື່ອ​ເຮັດ​ໃຫ້​ໝົດ​ສະ­ພາບ​ແລ້ວ​ປ່ຽນ​ລັດ­ຖະ­ບານ​ໃໝ່ ແຕ່​ຕວັກ​ກີ​ມີ​ຫຼັງ​ອີງ ຄື: ຍັງ​ມີ​ອີ​ຣານ​ສົ່ງ​ນ້ຳ­ມັນ​ໃຫ້ ລວມ​ທັງ​ຣັດ​ເຊຍ ແລະ ສິນ­ຄ້າ​ຈາກ​ຈີນ.

    ສ່ວນ​ດ້ານ​ການ​ເງິນ ຕວັກ​ກີ ຍັງ​ມີ Brics Bank ແລະ AIIB ບໍ່​ທໍ່​ນັ້ນ ຕວກ​ກີ ແມ່ນ​ມີ​ທີ່​ຕັ້ງ​ຕາມ​ເສັ້ນ­ທາງ Belt & Road Initiative ຂອງ​ຈີນ​ນຳ​ອີກ ສະ­ນັ້ນ ການ​ຊື້​ຂາຍ​ກັບ​ຣັດ​ເຊຍ ຈີນ ອີ​ຣານ ກໍ່​ບໍ່​ຈຳ­ເປັນ​ໃຊ້​ສະ­ກຸນ​ເງິນ​ໂດ​ລາ ເພາະ​ມີ​ຂໍ້​ຕົກ­ລົງ​ໃຊ້​ເງິນ​ສະ­ກຸນ​ພາຍ​ໃນ​ປະ­ເທດ​ແທນ.

    ຂໍ້​ຂັດ​ແຍ່ງ​ຄັ້ງ​ນີ້​ມີ​ຂຶ້ນ​ພ້ອມ​ກັນ​ກັບ​ຂໍ້​ຂັດ​ແຍ້ງ​ກັບ ອີ​ຣານ ສົງ­ຄາມ​ການ​ຄ້າ​ກັບ​ຈີນ EU ແລະ ປະ­ເທດ​ໃກ້​ຄຽງ ຖື​ເປັນ​ການ​ເປີດ​ເສິກ​ຫຼາຍ​ດ້ານ​ຂອງ​ອາ​ເມ​ຣິ​ກາ ພາຍ​ໃຕ້​ນະ­ໂຍ­ບາຍ America First ຂອງ​ທ່ານ ທຣຳ ພວກ​ເຮົາ​ຕ້ອງ​ຕິດ­ຕາມ​ຮ່ວມ​ກັນ.

ຂ່າວທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ